If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

જો તમે વેબ ફિલ્ટરની પાછળ હોવ, તો કૃપા કરીને ખાતરી કરો કે ડોમેન્સ *.kastatic.org અને *.kasandbox.org અનબ્લોક થયા છે.

મુખ્ય વિષયવસ્તુ

કિર્ચોફનો લૂપનો નિયમનો સારાંશ

કિર્ચોફના લૂપના નિયમ સાથે સંબંધિત મુખ્ય શબ્દો અને કૌશલ્યોનું પુનરાવર્તન, ઘટક આગળ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત કઈ રીતે નક્કી કરી શકાય તે સહીત.

મુખ્ય શબ્દ

પદઅર્થ
લૂપબંધ પરિપથ જે એક જ બિંદુ આગળ શરુ થાય છે અને પૂર્ણ થાય છે.

કિર્ચોફનો લૂપનો નિયમ

કિર્ચોફનો લૂપનો નિયમ જણાવે છે કે લૂપની આસપાસ બધા જ વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવતનો સરવાળો શૂન્ય થાય છે. તેને ઘણી વાર કિર્ચોફનો વોલ્ટેજનો નિયમ અથવા કિર્ચોફનો બીજો નિયમ પણ કહેવામાં આવે છે. તેનો અર્થ થાય કે બેટરી વડે આપવામાં આવતી ઊર્જા લૂપના બાકીના ઘટકો વડે ઉપયોગમાં લેવાય છે, તેથી ઊર્જા બંધ પરિપથમાંથી બહાર નીકળી શકતી નથી કે દાખલ થઈ શકતી નથી. આ નિયમ વિદ્યુત સ્થિતિમાનના તફાવત, ΔV ના સંદર્ભમાં ઊર્જાના સંરક્ષણની ઉપયોગીતા છે.
ગાણિતિક રીતે, આ મુજબ લખી શકાય:
ΣΔV=0

પરિપથના ઘટકો આગળ વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત કઈ રીતે નક્કી કરી શકાય

ઉદાહરણ તરીકે, આપણે અવરોધ આગળ અજ્ઞાત વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત શોધવા કિર્ચોફના લૂપના નિયમનો ઉપયોગ કરી શકીએ (આકૃતિ 1).
આકૃતિ 1: બે અવરોધો, R1 અને R2 સાથેનો પરિપથ. V2 અજ્ઞાત છે.
બેટરી આગળ શરૂઆતનું બિંદુ પસંદ કરીએ અને આપણે પાછા એ જ બિંદુએ ન આવી જઈએ ત્યાં સુધી લૂપમાં આગળ જઈએ.
બેટરી આગળ વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત ϵ છે. R1 આગળ વિદ્યુત સ્થિતિમાન V1 જેટલું ઘટે છે. આપણે R2 આગળ વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો ઘટાડો V2 જાણતા નથી.
હવે આપણે V1 અને ϵ ના સંદર્ભમાં V2 માટે ઉકેલવા લૂપના નિયમનો ઉપયોગ કરી શકીએ:
ΣΔV=0V1V2+ϵ=0V2=ϵV1

વધુ શીખો

તમારી સમજ અને આ ખ્યાલ તરફ કૌશલ્ય કાર્ય ચકાસવા, મહાવરો તપાસો: